Pada 21 Ramadan 40 Hijrah bersamaan 661 Masihi, umat Islam kehilangan salah seorang tokoh terbesar dalam sejarah iaitu khalifah keempat Khulafa al-Rasyidin, Saidina Ali bin Abi Talib.
Beliau wafat selepas mengalami kecederaan parah akibat serangan seorang lelaki daripada golongan Khawarij ketika menuju untuk menunaikan solat Subuh di Kufah.
Saidina Ali merupakan sepupu dan juga menantu kepada Rasulullah SAW. Sejak kecil beliau dibesarkan dalam rumah Rasulullah dan menjadi antara orang paling awal memeluk Islam.
Selepas kewafatan khalifah ketiga, Saidina Uthman bin Affan pada tahun 656 Masihi, dunia Islam memasuki fasa yang sangat tegang. Pembunuhan Saidina Uthman mencetuskan krisis politik besar yang akhirnya membawa kepada pelantikan Saidina Ali sebagai khalifah.
Namun pemerintahannya berlangsung dalam suasana penuh konflik yang kemudian dikenali oleh para sejarawan sebagai Fitnah Pertama dalam sejarah Islam.
Antara konflik awal yang berlaku ialah Perang Jamal yang melibatkan pasukan Saidina Ali menentang kumpulan yang dipimpin oleh Saidatina Aisyah, Saidina Talhah bin Ubaidullah dan Saidina Zubair bin Al-Awwam.
Tidak lama kemudian, pertikaian politik yang lebih besar muncul antara Saidina Ali dengan gabenor Syria, Saidina Muawiyah bin Abi Sufyan. Konflik ini membawa kepada Perang Siffin. Peperangan tersebut berakhir tanpa kemenangan jelas apabila kedua-dua pihak bersetuju menyelesaikan konflik melalui rundingan atau tahkim.
Namun keputusan ini mencetuskan kemarahan sebahagian tentera Saidina Ali sendiri. Mereka berpendapat bahawa hukum tidak boleh ditentukan oleh manusia dan hanya Allah yang berhak menentukan keputusan.
Golongan yang keluar daripada barisan Saidina Ali ini kemudian dikenali sebagai Khawarij.
Ketegangan antara Saidina Ali dan kumpulan ini akhirnya membawa kepada Perang Nahrawan. Dalam pertempuran tersebut, tentera Khawarij ditewaskan dengan teruk. Walaupun begitu, sebahagian daripada mereka masih hidup dan menyimpan dendam yang mendalam terhadap Saidina Ali.
Daripada kalangan inilah muncul seorang lelaki bernama Abdul Rahman bin Muljam al-Muradi.
Menurut sumber sejarah awal seperti karya Al-Tabari, Ibn Muljam berasal daripada kabilah Murad di Yaman. Pada awalnya beliau bukanlah seorang yang dikenali sebagai penjahat. Malah terdapat riwayat yang menyatakan bahawa beliau pernah dikenali sebagai seorang yang mahir membaca al-Quran dan pernah dihantar ke Mesir untuk mengajarkan al-Quran kepada masyarakat di sana.
Namun selepas tercetusnya konflik politik dalam dunia Islam, Ibn Muljam mula terpengaruh dengan fahaman Khawarij yang sangat keras. Golongan ini menganggap Saidina Ali, Muawiyah dan beberapa pemimpin lain telah melakukan kesalahan besar kerana menerima rundingan dalam konflik politik.
Bagi mereka, tindakan tahkim selepas Perang Siffin dianggap sebagai satu bentuk pengkhianatan terhadap prinsip bahawa hukum hanya milik Allah. Oleh sebab itu, mereka mula menganggap pembunuhan terhadap pemimpin-pemimpin tersebut sebagai sesuatu yang sah.
Beberapa tahun selepas kekalahan mereka dalam Perang Nahrawan, tiga orang Khawarij dikatakan bertemu di Mekah dan merancang untuk membunuh tiga tokoh utama dunia Islam iaitu Saidina Ali di Kufah, Muawiyah di Damsyik dan Amr bin al-As di Mesir.
Dalam rancangan itu, Ibn Muljam mengambil tanggungjawab untuk membunuh Saidina Ali.
Beliau kemudian pergi ke Kufah dan menunggu peluang yang sesuai. Dalam beberapa riwayat juga disebut bahawa Ibn Muljam bertemu dengan seorang wanita dari kalangan Khawarij bernama Qatam yang keluarganya terbunuh dalam Perang Nahrawan. Wanita itu bersetuju untuk berkahwin dengannya dengan syarat beliau membunuh Saidina Ali sebagai balasan dendam.
Pada pagi 19 Ramadan 40 Hijrah, Saidina Ali seperti biasa berjalan menuju ke Masjid Kufah untuk menunaikan solat Subuh. Ketika beliau memasuki masjid, Ibn Muljam yang telah menunggu di situ menyerangnya secara tiba-tiba.
Pedang yang telah disapu racun dihayunkan ke arah kepala Saidina Ali sehingga menyebabkan luka yang sangat parah. Serangan itu berlaku di hadapan para jemaah yang hadir untuk solat Subuh, menyebabkan suasana masjid menjadi huru-hara.
Ibn Muljam akhirnya berjaya ditangkap oleh orang ramai, manakala Saidina Ali dibawa pulang dalam keadaan cedera teruk. Selama dua hari beliau menanggung kesakitan akibat luka tersebut.
Dalam keadaan lemah, Saidina Ali masih sempat memberikan nasihat kepada anak-anaknya termasuk Hasan bin Ali dan Husain bin Ali. Antara pesanan penting beliau ialah supaya tidak berlaku kezaliman walaupun terhadap orang yang telah menyerangnya.
Beliau berpesan bahawa jika beliau meninggal dunia, maka Ibn Muljam boleh dihukum menurut hukum qisas, tetapi tidak boleh diseksa atau diperlakukan dengan kejam.
Akhirnya pada 21 Ramadan 40 Hijrah, Saidina Ali menghembuskan nafas terakhirnya pada usia sekitar 62 atau 63 tahun.
Tragedi ini menjadi satu pengajaran besar dalam sejarah Islam tentang bahaya fahaman melampau. Ibn Muljam bukanlah seorang yang jahil, tetapi pemahamannya yang sempit dan taksub terhadap ideologi Khawarij telah mendorongnya melakukan satu tindakan yang menggegarkan dunia Islam.
No comments yet